Afdekzeil voor een klassieke houten boot
Hout leeft mee met het weer. Het neemt vocht op als het koud en nat is, en geeft het weer af zodra het opdroogt. Leg je daar een zeil overheen dat geen lucht doorlaat, dan komt de lucht in de kuip tot stilstand en blijft het vocht hangen waar je het niet hebben wilt. Voor deze klassieke open boot maakten we daarom een afdekzeil dat de kuip helemaal dichtlegt en waar tegelijk lucht doorheen kan. De biminitop hoefde er niet af; waar de beugel omhoogsteekt zit een uitsparing met een overslaande flap. Dekzeil, afdekzeil of winterkleed, het is hetzelfde werk. Een overaal noemen we het pas als het doek over het hele dek doorloopt.
Werk uit eigen atelierWat hout anders maakt dan polyester
klassieke houten bootPolyester wacht een winter rustig af. Hout niet: dat zwelt, krimpt en trekt zich aan van de lucht eronder.
Een klassieke romp loopt nergens recht. Er zit zeeg in de dekrand, de spiegel helt naar achteren en over de scheglijst valt het doek verder naar buiten dan je op het oog inschat. Doek dat die vorm niet volgt houdt ergens ruimte over, en ruim doek beweegt.
Op hout telt dat zwaarder dan op polyester. Doek dat een winter lang over gelakt hout heen en weer schuift, poetst daar matte banen in. Gelcoat wrijf je weer op.
Lak vraagt meer werk, want licht opschuren en bijzetten helpt alleen zolang de laag heel is, en is hij doorgesleten dan moet dat stuk kaal. Daarom zit dit zeil rondom vast en leggen we een verstevigingslap in waar de trek op een punt samenkomt.
Onder een dicht zeil komt de lucht in de boot tot stilstand. In het voorjaar zie je dat terug als zwarte aanslag in de kuip en een muffe lucht zodra je het doek eraf haalt. Zit die aanslag op de lak, dan neem je hem er meestal nog af.
Is hij door de lak heen in het hout getrokken, dan houdt schoonmaken op en moet je kaal maken. Wat je daar aantreft is trouwens niet altijd schimmel, want rond bouten en beslag komt zwart hout vaak van looizuur dat met ijzer reageert. Een zeil regelt de vochthuishouding van een houten boot niet, dat doen de stalling en het seizoen.
Wat het wel doet is de kuip uit de volle zon en de wind houden en tegelijk lucht doorlaten. Een luchtgat moet dan wel zo zitten dat de regen er niet rechtstreeks in loopt, met een afdekje, een randje of een gaaspaneel erboven.
- 01Boot: Klassieke open houten boot met een gelakte spiegel en een houten scheglijst, aangemeten terwijl hij op de trailer stond
- 02Uitvoering: Afdekzeil over de hele kuip, met uitsparingen waar de beugel van de biminitop doorheen steekt
- 03Doek: Sauleda Masacril, kleur Admiral, donkerblauw acryldoek dat damp doorlaat en waterwerend is geïmpregneerd
- 04Bevestiging: Drukkers langs de dekrand, spanbanden met gespen over de spiegel
- 05Ventilatie: Luchtgaten in het doek, zodat de lucht onder het zeil in beweging blijft
Van aanmeten tot passen
Zo gaat hetMeten met de bimini erop
Deze boot stond op zijn trailer, dus konden we er van alle kanten omheen lopen. We beginnen bij de beugels die blijven staan, want daarmee ligt vast waar de doorvoeren komen, en die plek verandert niet meer zodra het patroon gesneden is. Daarna leggen we de zeeg van de dekrand vast, de helling van de spiegel en het punt waar het doek over de scheglijst naar buiten valt. Vertel er ook bij hoe je de boot stalt en of het roerblad opgeklapt aan de spiegel blijft hangen, want dat verandert de achterkant van het patroon.
De uitsparing uittekenen
Op de snijtafel leggen we de banen mee met de zeeg, zodat het doek nergens een knik krijgt waar water in blijft hangen. De opening voor de biminibeugel tekenen we U-vormig uit, iets krapper dan de buis, en de randen worden dubbel gestikt zodat het weefsel daar niet gaat rafelen. De flap die eroverheen valt snijden we uit hetzelfde doek en zetten we aan de bovenzijde vast, zodat hij met zijn eigen gewicht tegen de beugel aan blijft liggen.
Op de boot afregelen
Voordat er iets definitief vastzit gaat het zeil op de boot. We kijken of de uitsparingen precies om de beugel vallen, waar het water naartoe loopt en of er ergens een plooi blijft staan. Klopt dat, dan gaan de drukkers vast en worden de spanbanden op lengte gezet. Acryl werkt daarna mee met het weer, nat rekt het iets uit en droog trekt het weer aan, dus loop de banden in het begin een paar keer na.
Donkerblauw doek boven een gelakte kuip
Doek en kleurDit zeil is gesneden uit Sauleda Masacril in de kleur Admiral, een donkerblauw acryldoek uit dezelfde familie als het doek van onze buiskappen en biminitops. Het garen is in de massa geverfd, dus de kleur zit niet in een laagje dat er in de zon afslijt. Het weefsel is waterwerend geïmpregneerd en laat tegelijk damp door, en dat is precies wat je boven gelakt hout wilt hebben.
Wel iets om te weten. Donker doek wordt in de zon warmer dan licht doek, en warme lucht die blijft hangen is nou juist wat je onder een zeil wilt vermijden. Op een boot die van oktober tot april onder het doek staat, wegen die luchtgaten daardoor extra zwaar.
In de showroom aan De Zodde liggen de stalen van ruim honderd kleuren naast elkaar. Hou Admiral daar in het daglicht naast een stuk van je eigen lakwerk, want donkerblauw doet iets anders bij gelakt hout dan bij wit polyester.

Waar je op mag rekenen
Vakwerk sinds 1978- 01Aangemeten op de boot zelf, met de biminitop op zijn plek
- 02U-vormige uitsparingen voor de biminibeugel, dubbel gestikt en met een overslaande flap
- 03Luchtgaten in het doek, zodat vocht onder het zeil weg kan
- 04Drukkers langs de dekrand, zodat er geen doekrand overblijft die kan gaan klapperen
- 05Spanbanden met gespen over de gelakte spiegel, met de hand na te spannen als het doek is uitgerekt
- 06Sauleda Masacril in Admiral, doorgeverfd acryldoek, kleur gekozen uit de stalen in onze showroom
Vragen over een afdekzeil voor de klassieke houten boot
+Waarom past een universele boothoes niet op een klassieke romp?
Zo'n hoes is gemaakt op een lengte en een breedte, en gaat ervan uit dat de romp daartussen redelijk voorspelbaar loopt. Een klassieker doet dat niet, want de dekrand loopt op en af en de spiegel en de scheglijst zitten bij elke boot weer anders. Het gevolg zie je zodra zo'n hoes op de boot ligt. Bij de spiegel hangt hij hol, bij de boeg staat hij juist gespannen, en alle ruimte die ertussen overblijft gaat bij de eerste storm bewegen. Wij snijden het patroon naar de vorm van jouw romp, zodat er geen doek overblijft dat kan gaan klapperen.
+Waarom zitten er luchtgaten in het afdekzeil?
Omdat een afgedekte boot anders geen lucht meer ververst. Een romp houdt water buiten, maar luchtdicht is hij niet, en zodra er een zeil overheen ligt staat de luchtwisseling vrijwel stil. Bij hout wreekt zich dat sneller dan bij polyester, want hout neemt het vocht op dat in die stilstaande lucht hangt. Eén gat doet daar weinig aan. Je hebt er meerdere nodig, verdeeld over het zeil, zodat de wind er lucht doorheen kan trekken. Elk gat moet bovendien van bovenaf zijn afgedekt, anders loopt de regen er net zo hard weer in.
+Kan de biminitop blijven staan, of moet de beugel eraf?
Dat is een keuze die je bij het aanmeten maakt, en allebei kan. Bij deze boot bleef de bimini staan, opgevouwen onder zijn eigen beschermhoes, met de beugel door het zeil heen. Dat scheelt gedoe elke keer dat je de boot afdekt. Daar staat iets tegenover. Elke doorvoer vraagt extra afwerking en is een plek waar het doek te lijden heeft. Kan de beugel er zonder moeite af, of laat hij zich plat strijken, dan meten we het zeil liever op die situatie aan. Hoe minder doorvoeren, hoe sterker het zeil blijft.
+Loopt er regen naar binnen langs zo'n uitsparing?
Normaal niet. Over de opening ligt een flap die tegen de beugel valt en als een dakpan werkt, zodat water dat over het doek naar beneden komt er aan de buitenkant weer vanaf gaat. Rondom de opening zit een verstevigingslap, omdat alle beweging van het doek daar op een paar centimeter samenkomt. Zie je toch een druppel langs de buis lopen, dan staat het doek daar meestal niet meer strak. Trek de spanbanden een slag na en kijk of de plooi eruit gaat.
+Moeten er nieuwe gaatjes in mijn dek voor de drukkers?
Wij proberen dat te vermijden. Op een klassieker zit het beslag in hout, vaak in messing of brons, en elk nieuw gaatje is een plek waar vocht de vezel in kan trekken. We meten daarom eerst de rij na die er al ligt en gebruiken die waar hij recht en heel is. Komt er wel nieuw beslag, dan hangt de onderlinge afstand af van de vorm van de rand, want hoe meer trek er op een punt staat, hoe dichter de drukkers bij elkaar komen. Wil je ergens helemaal geen beslag, bijvoorbeeld in de gelakte spiegel, dan lossen we dat op met spanbanden over de boot heen.
+Is het doek waterdicht?
Waterwerend. Het acryl is geïmpregneerd, dus regen parelt eraf en loopt over het doek naar buiten. Door elke stiknaad is echter een naald gegaan, en dat gat blijft. Het garen vult het grotendeels op en de impregnering doet de rest, en verder gaat het niet. Dicht in de zin van waterdicht wordt een naad nooit. Blijft er een plas op het doek staan of duwt er iemand van onderaf tegen, dan kan er water doorheen komen. Daarom weegt het afschot bij het aanmeten zo zwaar: een zeil waar het water vanaf loopt blijft veel langer droog dan een zeil dat het vasthoudt. We stikken met garen dat in de zon niet vergaat, want een naad die opengaat is een groter probleem dan een naaldgat. De impregnering slijt wel. Parelt het water niet meer, dan is het tijd om het zeil te laten herimpregneren, en dat doen we hier in het atelier.
+Wat bepaalt de prijs van een afdekzeil op maat?
Vooral hoeveel werk er aan de tafel in gaat. Een rechttoe rechtaan kuip is sneller gesneden dan een romp met veel zeeg, een uitlopende spiegel en obstakels waar het doek omheen moet. Daarbovenop telt het aantal doorvoeren mee, het aantal ventilatieopeningen, de versterkingen die erin komen, de manier waarop het zeil wordt vastgezet en het doek dat je kiest. Stuur de lengte van de boot mee en wat je erop laat zitten, dan maken we er een prijs bij.
Staat jouw boot er niet bij? We maken elke kap en elk zeil op maat, ook voor types die hier niet staan. Bekijk alle boottypes of vraag een offerte aan.
Afdekzeil voor je houten klassieker?
Zet in je aanvraag om te beginnen waar de boot de winter doorkomt. Een loods, een afdak of gewoon buiten op de kant, dat maakt verschil voor het doek en voor de afwerking. Geef ook de lengte door en of de biminitop er tijdens de stalling op blijft staan. Een foto van opzij en een schuin van achteren over de kuip helpen ons verder, want daaraan zien we hoe de spiegel loopt en waar de beugel staat. Admiral ligt in de showroom naast de andere blauwtinten, De Zodde 12, loop gerust binnen. Liever eerst even overleggen? Bel 035 582 5453.


